Gecikmiş Dil ve Konuşma
Erken değerlendirme ve aile odaklı terapi ile dil gelişimini desteklemek mümkündür.
Gecikmiş Dil ve Konuşma Nedir?
Gecikmiş dil ve konuşma, dil edinim süreçlerinin çeşitli nedenlere bağlı olarak beklenen zamandan daha uzun sürmesi ve çocuğun yaşıtlarından bu açıdan geri kalması olarak tanımlanmaktadır.
Örneğin iki yaşında birkaç sözcüğü eksik de olsa kullanamayan ya da üç yaşına geldiğinde basit de olsa cümleler kuramayan bir çocuk için gecikmiş dil ve konuşmadan söz edilebilir.
Belirtileri Nelerdir?
Gecikmiş dil ve konuşmanın başlıca belirtileri; sözcük ve cümle yapısının gelişiminde gecikme ile yeni ve karmaşık sözcüklerin ediniminde yavaşlıktır.
2-5 yaş arasında bu gecikmenin "normal" sınırlarda sayılabilmesi için sözel olmayan beceriler, işitme, özbakım ve motor beceriler normal düzeyde olmalıdır.
Bu çocuklarda genellikle dilin anlama boyutu, ifade etme becerilerine göre daha iyidir. Gelen yönergeleri anlayabilir, kimi zaman bir sözcükle de olsa kendini ifade edebilirler.
Erken Müdahalenin Önemi
Konuşmaya geç başlayan çocukların çoğu, yaklaşık 3 yaş civarında akranlarıyla arayı kapatır. Ancak bu durumun 5 yaşından sonra devam etmesi, normal bir gecikmeden ziyade kalıcı bir dil ve konuşma bozukluğu olma ihtimalini artırır.
Terapi Yaklaşımı
Gecikmiş dil ve konuşma terapisinde, yapılandırılmış çalışmalar ve çocuk merkezli aktiviteler bir arada kullanılmaktadır.
- Okul öncesi dönemde iletişim davranışlarının sıklığını ve işlevselliğini artırmak
- Sözdizim ve biçimbilgisinin sesletimle birlikte geliştirilmesi
- Sözcük dağarcığı, akranlarla oyun ve sosyal iletişim becerilerini desteklemek
- Fonolojik farkındalık gibi okula hazırlık becerilerini güçlendirmek